Water

In de stad Venetië is het water overheersend. In tegenstelling tot Amsterdam waar de grachtenkaden meer benadrukt worden. Een vergelijking van de bepaling van het water ten opzichte van de grond en de bebouwing in Venetië, Amsterdam, Delft en de Franse formele tuin Vaux-le-Vicomte geeft verrassende conclusies.
Doordat de meeste gebouwen in Venetië in het water staan, is het water overheersend, vormt het water de basis van de gebouwde omgeving.
In de Amsterdamse grachtengordel zijn de kades bijna twee meter hoog. Ze krijgen hierdoor een enorme massa. De gebouwen staan op de solide massa, zij hebben grond, permanentie. De spanning tussen de gebouwen op de massa en de gebouwen die rechtstreeks in het water staan is dan ook groot.
In Delft zijn de kades laag. De indruk is dat de grond nog geen halve meter massa heeft. De stad drijft op het water. Het lage gedeelte van Delft wordt dus niet alleen door zijn verkaveling de polderstad genoemd. Een uitzondering vormt de Oude Delft waar de kades hoger zijn en dus meer massa hebben, meer grond.
In Vaux-le-Vicomte ten zuiden van Parijs is het waterniveau van de vijvers in de parterre vrijwel gelijk aan het grondniveau van de parterre. Het water wordt gescheiden door een miniem opstaand stenen randje. De indruk wordt gewekt dat de parterre flinterdun is, zij is als papier drijvend op het water. De geometrische vormen en de minimale massa van de parterre maken haar tot de symbolisering van het idee in plaats van concreet materiaal. De basis, de grond is hier het abstracte idee. Een probleem vormde daardoor de plaatsing van het huis. Een zware natuurstenen massa op ‘papier’ kan natuurlijk niet. Dit is opgelost door het maken van een gracht rond het huis, waardoor het huis rust op de solide massa ónder de gedematerialiseerde parterre.
Het verschil in niveau van het water bepaalt in grote mate de massa, de materialiteit van de grond. Wordt de afstand tussen het waterniveau en het grondniveau geminimaliseerd, of tot nul teruggebracht, dan krijgt het water massa, zoals in Venetie. Het water overheerst en bepaalt door haar veranderlijkheid daardoor het geheel. Zij vormt dan de basis.